Saygıdeğer Bulgaristan Müslümanları, Milli Konferesın Delegeleri,

Bulgaristan Müslümanları Diyanetini yönetme görevini bana tevdi ettiğiniz dönemin üzerinden beş yıl geçti. Bugün huzurunuzda bulunarak bu süre zarfında gerçekleştirdiğimiz çalışmaları sizlere arz etmek benim için hem büyük bir onur hem de ağır bir sorumluluktur.

Her görev dönemi, yalnızca bir kurum için değil, onu yönetenler için de önemli bir imtihandır. Bizler için bu dönem aynı zamanda yaptığımız her işin hem topluma hem de Yüce Allah'a karşı bir emanet ve sorumluluk olduğunu hatırlatan manevî bir muhasebe süreci olmuştur. Bu bilinçle; dürüstlükle hizmet etmeyi, değerlerimizi korumayı, birlik ve beraberliğimizi güçlendirmeyi ve toplumumuzun gelişmesi için çalışmayı ilke edindik.

2021-2026 yıllarını kapsayan görev dönemimiz; sosyal, ekonomik ve küresel ölçekte yaşanan ciddi zorlukların gölgesinde geçti. Buna rağmen Bulgaristan Müslümanları Diyaneti istikrarını korumakla kalmamış, birçok temel alanda önemli ilerlemeler kaydetmiştir.

Bu süreçte eğitim ve dinî kurumlarımızı güçlendirdik, sosyal hizmetlerimizi ve ihtiyaç sahiplerine yönelik destek faaliyetlerimizi genişlettik, vakıf mallarının korunması ve etkin yönetimi konusunda önemli adımlar attık, idarî ve malî yapımızı modernleştirdik ve kurumumuzun uluslararası alandaki görünürlüğünü artırdık. Bugün Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, hem ülke içinde hem de uluslararası platformlarda daha güçlü, daha kurumsal ve daha saygın bir konuma ulaşmıştır.

Bu başarılar yalnızca kurum yönetiminin değil; Yüksek İslam Şûrası üyelerinin, Başmüftü yardımcılarının, genel sekreterimizin, daire başkanlarımızın, bölge müftülerimizin, imamlarımızın, öğretmenlerimizin, çalışanlarımızın ve Bulgaristan Müslüman toplumuna hizmet eden tüm kardeşlerimizin ortak gayretlerinin ürünüdür.

Elinizde bulunan faaliyet raporu, 2021-2026 yılları arasında Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin yürüttüğü çalışmaların temel başlıklarını, kurumun daire ve birimlerinin faaliyetlerini ve elde edilen sonuçları kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır.

İrşad Dairesi

2021-2026 görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, dinî hayatın güçlendirilmesine ve irşad faaliyetlerinin geliştirilmesine özel önem vermiştir. Bu çalışmaların merkezinde ise imam-hatipler yer almaktadır. İmam efendiler, yalnızca dinî hizmet sunan görevli değil; aynı zamanda toplumun ahlâkî rehberi ve sosyal hayatın aktif bir temsilcisidir.

Bugün Bulgaristan'ın yüzlerce yerleşim yerindeki Müslümanlara dinî hizmet ulaştırılabilmesi, din görevlilerimizin yetiştirilmesi ve desteklenmesine yönelik kararlı politikaların bir sonucudur. Bu doğrultuda atılan en önemli adımlardan biri, imamlar için oluşturulan kategorizasyon çalışması olmuştur. Bu sistem, objektif standartlar oluşturmuş, imamlarımızı daha aktif çalışmaya teşvik etmiş ve sunulan din hizmetlerinin niteliğinin yükselmesine önemli katkılar sağlamıştır.

Bunun yanında imam-hatip yetiştirme kursları kesintisiz şekilde devam etmiş ve geleceğin din görevlilerinin yetişmesinde sağlam bir temel oluşturmuştur. Özellikle "Aktif İmam" projesi, imamlarımız arasında bilgi ve tecrübe paylaşımını sağlayan, meslekî gelişimi destekleyen ve günümüz toplumunda imamın rolünü güçlendiren önemli bir platform hâline gelmiştir.

Kur'ân kursları ise dinî eğitimin en güçlü temel taşlarından biri olmayı sürdürmektedir. Son yıllarda bu kurslar istikrarlı biçimde büyümüş ve ülke genelinde binlerce çocuğa ulaşmıştır. Katılımcı sayısındaki sürekli artış, hem ailelerin kurumumuza duyduğu güvenin hem de dinî bilgiye yönelik ilginin giderek güçlendiğinin açık bir göstergesidir. Yaz Kur'ân kurslarının yanında yıl boyunca devam eden eğitim programlarının geliştirilmesi de eğitim faaliyetlerine süreklilik ve istikrar kazandırmıştır.

Genç nesille yürütülen çalışmalar da bu dönemin en önemli öncelikleri arasında yer almıştır. Seminerler, yarışmalar, eğitim programları ve kültürel etkinlikler aracılığıyla gençlerimizin dinî ve manevî gelişimlerine katkı sağlanmış, onları dinleriyle daha güçlü bağ kurmaya teşvik eden ortamlar oluşturulmuştur. Bugün bilgiye yönelen, kimliğinin farkında olan ve geleceğe sorumluluk bilinciyle hazırlanan bir genç neslin yetişmekte olduğunu memnuniyetle görmekteyiz.

Bulgaristan’lı öğrencilerin uluslararası Kur'ân-ı Kerîm yarışmalarında ülkemizi başarıyla temsil etmeleri ve prestijli organizasyonlarda finallere kadar yükselmeleri, verilen eğitimin kalitesini ve yürütülen çalışmaların başarısını açıkça ortaya koymaktadır.

Bütün bu sonuçlar, Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin güçlü, bilinçli ve sorumluluk sahibi bir Müslüman toplum inşa etme yönündeki kararlı vizyonunun en somut göstergesidir. İmamlarımızın gelişimine verilen önem, dinî eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve genç nesle yönelik çalışmalar sayesinde sadece değerlerimizi korumakla kalmıyor, aynı zamanda toplumumuzun geleceği için sağlam temeller de atıyoruz.

Bu görev döneminde ayrıca İrşad Dairesinde kadınlara yönelik dinî eğitim ve irşad faaliyetlerini koordine etmek üzere bir kadın görevli istihdam edilmiştir. Kur'ân kurslarında görev yapan kadın öğretmenlerin ve irşad faaliyetlerinde bulunan hanımların çalışmalarını organize eden bu birim, kadınlara yönelik hizmetlerde yeni bir dönemin başlamasını sağlamış ve kısa sürede son derece verimli sonuçlar ortaya koymuştur.

Eğitim ve Öğretim Faaliyetleri

2021–2026 görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, eğitimi kurumsal misyonunun merkezine yerleştirerek Bulgaristan'da İslam eğitiminin geliştirilmesine yönelik kararlı ve sürdürülebilir bir politika izlemiştir. Modern eğitim yaklaşımları, devlet kurumlarıyla kurulan yapıcı diyalog ve hedef odaklı yatırımlar sayesinde, kuruma duyulan güveni artıran ve geleceğe sağlam bir zemin hazırlayan önemli başarılar elde edilmiştir.

Bu dönemin en önemli kazanımı hiç şüphesiz 2025 yılında Sofya İmam Hatip Lisesinin açılmasıdır. Bu gelişme, Bulgaristan Müslümanları açısından tarihî bir dönüm noktası olmuştur. Yeni eğitim kompleksi, dinî ilimlerle nitelikli genel eğitimi aynı çatı altında buluşturan çağdaş bir eğitim ortamı sunmaktadır. Aynı kompleks bünyesinde Yüksek İslam Enstitüsünün de faaliyet göstermeye başlaması, geleceğin din görevlilerinin daha iyi şartlarda yetişmesine önemli katkı sağlamıştır.

Bununla birlikte ülkedeki Dinî Liselerin geliştirilmesine yönelik kapsamlı bir strateji başarıyla uygulanmıştır. Öğrencilerin akademik başarılarında belirgin bir yükseliş gözlenmiş; özellikle Mestanlı İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin Kur’an-I Kerimi ezberleyerek, hafızlık ünvanı almaları, verilen eğitimin ulaştığı yüksek seviyenin en önemli göstergelerinden biri olmuştur. Aynı dönemde fiziki altyapıya da ciddi yatırımlar yapılmış;Mestanlıv e  Şumnu İmam Hatip Liselerimizin  yurtları yenilenmiş, Rusçuk İmam Hatip Lisesi eğitim binası ise kapsamlı şekilde restore edilmiştir.

Görev döneminin en stratejik başarılarından biri de dinî dersler için Bulgaristan’lı akademisyenler tarafından hazırlanan ilk özgün ders kitaplarının yayımlanmasıdır. Bu çalışma, millî ölçekte sürdürülebilir bir İslam eğitimi altyapısının oluşturulması ve dinî eğitim kurumlarının akademik bağımsızlığının güçlendirilmesi açısından tarihî bir adım niteliği taşımaktadır.

Din – İslam dersinin gelişimi de bu dönemde önemli ivme kazanmıştır. Günümüzde bu ders, 30 okulda, 193 sınıfta, 3.100'den fazla öğrenciye okutulmaktadır. Özellikle zorunlu seçmeli ders gruplarının sayısındaki artış dikkat çekicidir. Bunun yanında I. sınıftan XII. sınıfa kadar tüm kademeler için devlet tarafından onaylanmış ders kitaplarının hazırlanması ve bu kitapların devlet tarafından finanse edilmesi de tarihî bir başarı olarak kayda geçmiştir.

Nitelikli insan kaynağına yapılan yatırım ise temel önceliklerimizden biri olmaya devam etmiştir. Lisansüstü eğitim programları ve hizmet içi eğitimler sayesinde 35 öğretmen pedagojik yeterlilik kazanmış, her yıl düzenlenen meslekî gelişim seminerleri de eğitim kalitesinin yükselmesine önemli katkı sağlamıştır.

Gençlere yönelik çalışmalar yalnızca örgün eğitimle sınırlı kalmamış; her yıl 500'den fazla öğrencinin katıldığı Yaz Okulları ile Avrupa'da yaşayan Bulgaristan kökenli gençlere yönelik yeni projeler de başarıyla hayata geçirilmiştir.

Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin Burs Programı da bu dönemde önemli ölçüde genişletilmiştir. Tıp, hukuk, eğitim bilimleri, mühendislik ve diğer birçok alanda öğrenim gören 1.412 başvuru arasından 722 üniversite öğrencisine burs desteği sağlanmış, böylece gençlerin yükseköğrenimine güçlü katkı sunulmuştur.

Toplumun eğitime verdiği destek de dikkat çekici şekilde artmıştır. "İslam Eğitimi" kampanyasında toplanan bağışlar yaklaşık %81 oranında yükselerek 2025 yılında 1 milyon levaya yaklaşmıştır. Bu sonuç, toplumun dinî eğitime duyduğu güvenin ve desteğin açık bir göstergesidir.

Bütün bu gelişmeler, Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin eğitimli, dinî şuur sahibi ve sorumluluk duygusu gelişmiş nesiller yetiştirmeyi hedefleyen uzun vadeli vizyonunu açıkça ortaya koymaktadır. Çünkü bugün eğitime yapılan yatırım, yarının güçlü ve bilinçli toplumuna yapılan yatırımdır.

Protokol ve Uluslararası İlişkiler

2021–2026 görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, yalnızca Bulgaristan Müslümanlarının dinî temsilcisi olarak değil, aynı zamanda ülke içinde ve uluslararası platformlarda saygınlığı giderek artan bir kurum olarak konumunu daha da güçlendirmiştir.

Bu dönemde Başmüftülüğün uluslararası faaliyetleri yeni bir boyut kazanmıştır. Geçmişte dış ilişkiler çoğunlukla destek arayışına dayanırken, bu görev döneminde uluslararası temaslar; kurumun görüşlerini güçlü biçimde temsil eden, kalıcı iş birlikleri geliştiren ve Bulgaristan Müslüman toplumunu dünya kamuoyu önünde en iyi şekilde temsil eden stratejik bir niteliğe kavuşmuştur.

Özellikle Bulgaristan devlet kurumları ve diplomatik temsilciliklerle kurulan ilişkiler önemli ölçüde gelişmiştir. Ulusal düzeyde gerçekleştirilen çok sayıda resmî görüşme ve etkinlik sayesinde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti; dinî barışın korunması, toplumsal istikrarın güçlendirilmesi ve kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesi konularında güvenilir ve yapıcı bir ortak olduğunu ortaya koymuştur. Bu çerçevede Başmüftünün Bulgaristan Dışişleri Bakanı Georg Georgiev ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile gerçekleştirdiği resmî görüşmeler, kurumun günümüz diplomatik ve toplumsal hayatındaki önemli konumunu açıkça göstermektedir.

Uluslararası alanda da kurumun temsil gücü önemli ölçüde artmıştır. Görev süresi boyunca gerçekleştirilen resmî ziyaretler ve uluslararası toplantılar arasında Kahire ziyareti, Vatikan'da Papa Franciscus ile yapılan resmî görüşme, 70'ten fazla ülkeden temsilcilerin katıldığı Uluslararası Fetva Konferansı ile Ürdün'de düzenlenen uluslararası dinî toplantılar öne çıkmaktadır. Bu faaliyetler, kurumun uluslararası itibarını güçlendirdiği gibi Bulgaristan Müslümanlarının küresel dinî diyalogdaki saygın yerini de ortaya koymuştur.

Bunun yanında yurt dışındaki dinî, kültürel ve eğitim kurumlarıyla kurumsal iş birlikleri istikrarlı biçimde geliştirilmiştir. Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı, YTB, TİKA, TÜRKSOY, Anadolu Üniversitesi ve Endonezya Cumhuriyeti temsilcileriyle kurulan ilişkiler, kültürel ve akademik iş birliğinin genişlemesine, yeni ortak projelerin hayata geçirilmesine ve karşılıklı tecrübe paylaşımına önemli katkılar sağlamıştır.

Sonuç olarak Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, bu görev döneminde uluslararası saygınlığını güçlendirmiş, stratejik ortaklıklarını derinleştirmiş ve diyalog, istikrar ve karşılıklı saygıyı esas alan kurumsal kimliğini daha da pekiştirmiştir. Bu başarı yalnızca kurumumuzun değil, Bulgaristan'da yaşayan bütün Müslümanların ortak başarısıdır.

Hac ve Umre Dairesi

Hac ibadeti, İslam'ın beş temel esasından biridir ve her Müslümanın manevî hayatında müstesna bir yere sahiptir. Bu sebeple Bulgaristan Müslümanları Diyaneti,Mübarek beldeye  gitmek isteyen vatandaşlarımız için güvenilir bir organizasyon, manevî rehberlik ve emniyetli bir hac yolculuğu sağlama sorumluluğunu taşımaktadır.

2021–2026 görev dönemi, tüm dünyayı etkileyen pandemi nedeniyle hac ve umre organizasyonlarının geçici olarak durdurulması gibi önemli zorluklarla başlamıştır. 2021 yılında Hac ve Umre programları gerçekleştirilememiş; ancak kısıtlamaların kaldırılmasının hemen ardından Başmüftülük bu önemli hizmeti yeniden başlatmak için gerekli bütün hazırlıkları tamamlamıştır.

2022 yılında ilk Umre organizasyonları gerçekleştirilmiş ve toplam 170 kişi kutsal topraklara götürülmüştür. Sonraki yıllarda bu hizmet istikrarlı biçimde büyümüş; 2023 yılında 338, 2024 yılında 332, 2025 yılında ise 329 kişi umre ibadetini yerine getirmiştir. Bu rakamlar, hem kuruma duyulan güvenin yeniden güçlendiğini hem de Mübarek beldeye  yönelik ilginin sürekli arttığını göstermektedir.

Görev döneminin en önemli gelişmelerinden biri ise 2025 yılında hac organizasyonlarının yeniden başlamasıdır. Bu yıl 93 Bulgaristan’lı Müslüman, hac farizasını yerine getirme imkânına kavuşmuştur. Organizasyon yalnızca ulaşım ve konaklamadan ibaret olmayıp; idarî işlemler, lojistik planlama, dinî eğitim ve hacı adaylarına yolculuk boyunca verilen manevî rehberliği de kapsamıştır. 2026 yılında ise hacı sayısı 146'ya ulaşmıştır.

Genel olarak değerlendirildiğinde, görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin organizasyonuyla 93 kişi hac, 1.169 kişi ise umre ibadetini yerine getirmiştir. Bu sonuçlar, uluslararası şartların zaman zaman zorlaşmasına rağmen kurumumuza duyulan güvenin sürdüğünü açıkça göstermektedir.

Önemle belirtmek gerekir ki Başmüftülüğün hizmeti yalnızca seyahat organizasyonu ile sınırlı değildir. Hacı ve umrecilerin yolculuk öncesi dinî eğitimleri, Mübarek beldede güvenliklerinin sağlanması, uluslararası kurumlarla koordinasyon ve Mekke ile Medine'de kendilerine sürekli rehberlik edilmesi de bu hizmetin ayrılmaz parçalarıdır. İşte bu bütüncül yaklaşım, Bulgaristan Müslümanları Diyaneti tarafından düzenlenen hac ve umre organizasyonlarını Bulgaristan Müslümanlarının öncelikli tercihi hâline getirmektedir.

Bu görev döneminde kurumumuz, karşılaşılan zorluklara rağmen değişen şartlara uyum sağlayabileceğini ve büyük manevî değere sahip hizmetleri başarıyla yeniden hayata geçirebileceğini göstermiştir. Hac ve Umre organizasyonu yalnızca idarî bir faaliyet değil; Müslüman kardeşlerimize hayatlarının en önemli ibadetlerinden birinde rehberlik etme ve onlara hizmet etme sorumluluğudur.

Yayıncılık Faaliyetleri

Yayıncılık, Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin en önemli hizmet alanlarından biridir. Kitaplar, dergiler ve eğitim materyalleri aracılığıyla İslam'ın manevî ve kültürel değerlerini toplumla buluşturuyor; dinî bilgiyi koruyup çağımız insanına ulaştırıyoruz.

2021–2026 görev döneminde yayın faaliyetleri planlı ve istikrarlı biçimde gelişmiştir. Bu süre içerisinde 58 yeni eser yayımlanarak Bulgarca dinî literatüre önemli katkılar sağlanmıştır. Bunlar arasında özellikle dört ciltlik "Es-Sa'dî Tefsiri", Bulgarca yayımlanan ilk tam Kur'ân tefsiri olması bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Bunun yanında Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim hadis külliyatlarının ilk ciltleri ile klasik eserlerden Kısasü'l-Enbiyâ da okuyucularla buluşturulmuştur.

Her bir yayının arkasında titiz bir ilmî ve editöryal çalışma bulunmaktadır. Bu dönemde 52 eser tercüme edilmiş, dinî ve dil yönünden redakte edilmiş; ayrıca 48 kitap ve broşürün baskı öncesi hazırlıkları tamamlanmıştır. Böylece yayımlanan eserlerin hem ilmî hem de dinî bakımdan yüksek kalite standartlarına uygun olması sağlanmıştır.

"Müslümanlar" dergisi de kurumumuzun sesi olmayı sürdürmüştür. Görev süresi boyunca 60 sayı dergi, 60 sayı "Hilâl" çocuk eki ve ülke genelindeki camilere ulaştırılan 240 Cuma hutbesi hazırlanarak yayımlanmıştır. Böylece Başmüftülük ile imamlarımız ve cemaatimiz arasındaki sürekli iletişim güçlendirilmiştir.

Yayın faaliyetlerinin yanı sıra kitapların daha geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla Ramazan kitap kampanyaları, tanıtım programları, kitap fuarları ve dijital platformlardaki çeşitli etkinlikler de düzenlenmiştir. Bu çalışmalar sayesinde özellikle genç nesillerin dinî yayınlara erişimi önemli ölçüde artmıştır.

Yayıncılık faaliyetleri yalnızca kitap basmak anlamına gelmemektedir. Aynı zamanda bilgi üretmek, kimlik inşa etmek ve manevî değerleri yaşatmaktır. Bulgaristan Müslümanları Diyaneti bu hizmet aracılığıyla toplumu aydınlatma, birlik ve beraberliği güçlendirme ve gelenek ile modern dünya arasında sağlam köprüler kurma görevini yerine getirmektedir.

Mali istikrar

Mali istikrar, güçlü ve sürdürülebilir her kurumun temelidir. 2021–2026 görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti mali yönetimini daha da güçlendirmiş; denetim, şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında yeni ve daha etkin uygulamaları hayata geçirmiştir.

Kurum bütçesi; devlet katkısı, yurt içi ve yurt dışından yapılan bağışlar, vakıf gelirleri ile hac, umre ve diğer faaliyetlerden elde edilen gelirlerden oluşmaktadır. Planlı yönetim anlayışı sayesinde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti bugün ülkenin en iyi yönetilen dinî kurumlarından biri hâline gelmiştir.

Her ay, üç aylık dönemler ve yıl sonunda düzenli mali raporlar ile ayrıntılı finansal analizler hazırlanmakta; bu çalışmalar yönetimin stratejik karar alma süreçlerine önemli katkı sağlamaktadır. Bunun yanında kurumun tüm vergi işlemleri düzenli şekilde yürütülmekte olup, Ulusal Gelir Ajansı (NAP) tarafından gerçekleştirilen bütün denetimler herhangi bir usulsüzlük tespit edilmeden tamamlanmıştır. Bu durum, kurumumuzdaki yüksek mali disiplinin açık bir göstergesidir.

Görev döneminde bütçe kontrolü ve kaynakların verimli kullanılması da temel öncelikler arasında yer almıştır. Sistemli planlama, düzenli iç denetimler ve harcamaların etkin kontrolü sayesinde kurumun sürdürülebilir gelişimi güvence altına alınmış ve temel faaliyetlerin kesintisiz şekilde yürütülmesi sağlanmıştır.

Elde edilen bütün bu sonuçlar göstermektedir ki Bulgaristan Müslümanları Diyaneti yalnızca dinî görevini yerine getiren bir kurum değil; aynı zamanda kendisine emanet edilen maddî kaynakları sorumluluk, şeffaflık ve profesyonellik ilkeleri doğrultusunda yöneten güçlü bir kurumsal yapıdır. Mali istikrar ise kurumumuzun bağımsızlığının, sürdürülebilirliğinin ve gelecekteki gelişiminin en önemli teminatıdır.

Hukuk Dairesi

Hukukî güvence, her güçlü ve sürdürülebilir kurumun temel dayanağıdır. 2021–2026 görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, hukukî altyapısını daha da güçlendirerek hukukun üstünlüğü, adalet ve vakıf mallarının sorumlu yönetimi ilkelerini kararlılıkla hayata geçirmiştir.

Bu süreçte hukuk dairemiz; yargı süreçleri, vakıf mallarının korunması, alacakların tahsili ve önemli idarî işlemlerin yürütülmesi gibi geniş bir çalışma alanında faaliyet göstermiştir. Özellikle kira yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılara karşı açılan davalar sonucunda 300.000 levanın üzerinde alacak için hukukî takip başlatılmış, bu alacakların önemli bir bölümü tahsil edilmiştir. Bunun yanında işgal altındaki vakıf taşınmazlarının tahliyesi sağlanmış ve daha adil şartlarda yeni kira sözleşmeleri imzalanmıştır.

Görev döneminin en önemli hukukî süreçlerinden biri de 1.350.000 levanın üzerindeki yüksek meblağlı dava olmuştur. Hukuk ekibimizin zamanında ve profesyonel müdahalesi sayesinde kurumumuz ağır mali yüklerden korunmuş, davanın tüm yargı aşamaları Bulgaristan Müslümanları Diyaneti lehine sonuçlanmıştır.

Vakıf mülkiyetinin korunması bu dönemin temel önceliklerinden biri olmuştur. Birçok davada mahkemeler kurumumuzun mülkiyet hakkını tanımış ve hukuka aykırı olarak düzenlenen tapu kayıtlarını iptal etmiştir. Özellikle Rusçuk'taki vakıf taşınmazına ilişkin dava, Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin hukukî haklarının kesin olarak tescil edildiği örnek bir başarı olarak öne çıkmaktadır.

Bir diğer önemli gelişme ise tapu tescil çalışmalarında sağlanan ilerlemedir. Bu kapsamda camiler, araziler, ormanlar ve diğer vakıf taşınmazları dâhil 200'ün üzerinde gayrimenkulün tapu işlemleri hazırlanmıştır. Bu çalışma, vakıf mallarının uzun vadeli korunması açısından stratejik öneme sahiptir.

Hukuk Dairesi aynı zamanda idarî süreçlerde de önemli görevler üstlenmiş ve Sofya İmam Hatip Lisesinin resmî açılış sürecinin başarıyla tamamlanmasına önemli katkılar sağlamıştır.

Elde edilen bütün bu sonuçlar göstermektedir ki Bulgaristan Müslümanları Diyaneti yalnızca hukukî haklarını korumakla kalmamakta; aynı zamanda adalet, düzen ve sorumluluk ilkelerini kurumsal yapısının temel unsurları hâline getirmektedir. Hukukî güvenlik yalnızca malların korunması değil; kuruma duyulan güvenin ve gelecek nesillere bırakılacak sağlam mirasın da teminatıdır.

Vakıflar

Vakıflar, Bulgaristan Müslümanları Diyanetinin yalnızca ekonomik gücü değil, aynı zamanda Bulgaristan Müslümanlarının tarihî ve manevî hafızasının yaşayan emanetidir. Bu emaneti korumak ve geliştirmek hem geçmişe karşı bir vefa hem de gelecek nesillere karşı bir sorumluluktur.

2021–2026 görev döneminde vakıf mallarının iadesi ve yönetimi konusunda önemli başarılar elde edilmiştir. Restitüsyon ve hukukî süreçler sonucunda 92 cami ve mescit, 58 bina ve ticari taşınmaz, 82 imarlı arsa, 303 tarım arazisi ve 22 orman alanı vakıf mülkiyetine kazandırılmıştır. Geri alınan tarım arazilerinin toplam yüzölçümü 1.400 dekarı, orman alanlarının yüzölçümü ise 1.100 dekarı aşmıştır.

Bunun yanında vakıf mallarının envanterinin çıkarılması ve belgelenmesi çalışmaları da önemli ölçüde ilerletilmiş; böylece vakıf mülkiyetinin korunmasına ve gelecekte daha etkin yönetilmesine yönelik sağlam bir altyapı oluşturulmuştur.

Vakıf varlıklarının verimli yönetimi de bu dönemin öncelikli çalışma alanlarından biri olmuştur. 1.200'ün üzerinde kiralama başvurusu değerlendirilmiş; 653 kira sözleşmesi doğrudan, 92 kira sözleşmesi ise ihale yoluyla gerçekleştirilmiştir. Böylece şeffaflık, denetim ve ekonomik verimlilik ilkeleri daha da güçlendirilmiştir. Ayrıca bağımsız uzmanlar tarafından hazırlanan piyasa kira değerlerinin esas alınması uygulaması da hayata geçirilmiştir.

Görev döneminde vakıf eserlerinin inşası ve onarımında da önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Toplam 247 inşaat ve restorasyon çalışması gerçekleştirilmiş; yeni camiler, minareler ve yardımcı binalar inşa edilmiş, mevcut eserlerde kapsamlı onarımlar yapılmıştır. Bunlar arasında Kırcaali'de Balkanların en büyük camilerinden biri olan yeni caminin açılması ile Gospodintsi köyünde inşa edilen yeni cami öne çıkan projeler olmuştur.

Uluslararası alanda ise Türkiye Cumhuriyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü ile önemli bir iş birliği anlaşması imzalanmış; Bulgaristan'daki tarihî dinî eserlerin restorasyonu konusunda yeni bir dönem başlatılmıştır.

Bütün bu çalışmalar göstermektedir ki vakıflar yalnızca maddî varlıklar değildir; onlar bir emanettir. Bizlere bırakılan bu emaneti korumak, geliştirmek ve gelecek nesillere daha güçlü şekilde teslim etmek hepimizin ortak sorumluluğudur.

Sosyal Hizmetler

Sosyal hizmetler, inancımızın insan sevgisine dönüşmüş en güzel tezahürüdür. Peygamber Efendimizin (s.a.s.) "Komşusu açken tok yatan bizden değildir." hadis-i şerifini rehber edinen Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, sosyal sorumluluk çalışmalarını bu dönemde daha da geliştirmiştir.

2021–2026 görev döneminde sosyal yardım faaliyetlerinin kapsamı önemli ölçüde genişlemiştir. Yetim çocuklara verilen destek bunun en güzel örneklerinden biridir. 2021 yılında 384 yetim çocuğa destek sağlanırken, sonraki yıllarda bu sayı 600'ün üzerine çıkmış, aylık yardım miktarı ise 90 levaya yükseltilmiştir. "Yetimler Haftası" kampanyası toplumun dayanışma sembolü hâline gelmiş ve 2025 yılında 1 milyon levanın üzerinde bağış toplanmıştır.

Ramazan ayında gerçekleştirilen sosyal faaliyetler de her yıl daha geniş kitlelere ulaşmıştır. "Bir İhtiyaç Sahibine Umut Ol" kampanyası kapsamında her yıl 10.000'in üzerinde gıda paketi dağıtılmış, yalnızca 2025 yılında yaklaşık 20.000 kişiye iftar verilmiştir. Bu faaliyetler yalnızca maddî yardım değil, aynı zamanda kardeşlik, dayanışma ve paylaşma ruhunu da güçlendirmiştir.

"Kurbanını Paylaş" kampanyası da binlerce aileye umut olmuştur. 2025 yılında 3.000'in üzerinde küçükbaş kurban hissesi, Bulgaristan'daki ve yurt dışındaki ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmıştır.

Sosyal yardımlarımız yalnızca ülke sınırlarıyla sınırlı kalmamış; Gazze, Afrika ve Asya'daki kriz bölgelerinde yaşayan ihtiyaç sahiplerine yönelik insani yardım çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Böylece kurumumuzun yardım anlayışının evrensel niteliği bir kez daha ortaya konmuştur.

Bu rakamlar sadece istatistik değildir; her biri umut bulan bir insanı, sevinen bir yetimi ve destek gören bir aileyi temsil etmektedir. Birlik olduğumuzda ihtiyaç sahiplerinin en güçlü dayanağı olabileceğimizi bir kez daha göstermiş bulunuyoruz.

İç Denetim

Güçlü kurumlar yalnızca gelişerek değil; denetlenerek, şeffaflaşarak ve hesap verebilirliği güçlendirerek ayakta kalırlar. 2021–2026 görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Diyaneti, iç denetimi yalnızca bir kontrol mekanizması değil, kurumsal gelişimin önemli bir aracı olarak değerlendirmiştir.

Bu dönemde gelen şikâyet ve başvurular üzerine 52 inceleme gerçekleştirilmiştir. İncelemelerin büyük bölümü yerel teşkilatlardaki idarî ve iletişim kaynaklı sorunlarla ilgili olmuş; kurumumuzun yaklaşımı ise cezalandırmadan çok diyalog, uzlaşma ve güvenin yeniden tesis edilmesi yönünde olmuştur. Bu anlayış, kurum içindeki iş birliğinin güçlenmesine önemli katkı sağlamıştır.

Yaz Kur'ân kursları da denetim faaliyetlerinin önemli başlıklarından biri olmuştur. Görev süresince 550 denetim gerçekleştirilmiş; bu çalışmalar hem eğitim kalitesinin korunmasına hem de öğreticilerin teşvik edilmesine katkı sağlamıştır. Bunun sonucu olarak 2025 yılında Kur'ân kurslarına katılan öğrenci sayısı yaklaşık 1.000 kişi artmıştır.

Ayrıca 125 Müslüman cemaat yönetimi (mütevelli heyeti) vakıf mallarının yönetimi ve tüzük hükümlerine uygunluk açısından denetlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda idarî merkezileşme süreci önemli ölçüde ilerlemiş; bu da daha şeffaf ve daha etkin bir yönetim yapısının oluşmasını sağlamıştır.

172 imamın görevleri de denetlenmiş; amaç, onların din hizmetlerini daha nitelikli şekilde yerine getirmelerine katkı sağlamak ve manevî rehberlik görevlerini güçlendirmek olmuştur. Bunun yanında Başmüftülük merkez teşkilatında gerçekleştirilen iç denetimler sayesinde kurum içinde disiplin, hesap verebilirlik ve örnek yönetim anlayışı daha da pekiştirilmiştir.

İç denetim yalnızca bir kontrol mekanizması değildir; aynı zamanda kurumsal gelişimin ve sürekli iyileşmenin en önemli araçlarından biridir. Bu anlayış sayesinde daha güçlü, daha sorumlu ve daha birlik içinde hareket eden bir kurum inşa etmeye devam ediyoruz.

Helal Sertifikalandırma

Helal sertifikalandırma yalnızca idari bir faaliyet değildir; Müslümanların günlük hayatlarında dinî hükümleri güvenle ve gönül rahatlığıyla yerine getirebilmelerinin teminatıdır. Bu faaliyet aracılığıyla Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü, gıdaya, üretim süreçlerine ve İslam'ın ilkelerine duyulan güveni pekiştirmektedir.

2021–2026 görev dönemi boyunca bu alanda önemli bir dönüşüm gerçekleştirildi. Sınırlı ve yeterince yapılandırılmamış bir faaliyetten, açık şekilde organize edilmiş ve profesyonel bir sisteme geçildi. Bağımsız bir "Helal Sertifikalandırma" biriminin kurulmasıyla standart prosedürler oluşturuldu, belgelerin elektronik ortamda işlenmesi sağlandı ve tüm süreç üzerinde daha etkin bir denetim mekanizması geliştirildi.

İzlenebilirlik ve hesap verebilirlik açısından kapsamlı bir sistem oluşturuldu. Sertifika verilen her firma için ayrı bir dosya hazırlandı ve tüm belgeler sistemli bir şekilde arşivlendi. Bu sayede hem iş dünyasının hem de tüketicilerin kuruma duyduğu güven arttı.

Denetim faaliyetleri de önemli ölçüde geliştirildi. Üretim tesislerinde düzenli denetimler, kullanılan hammaddelerin ve üretim teknolojilerinin kontrolleri ile uzmanların katkısıyla teknik analizler gerçekleştirilmektedir. Böylece verilen her sertifikanın hem dinî esaslara hem de bilimsel standartlara uygun olması güvence altına alınmaktadır.

Elde edilen sonuçlar bunu açıkça göstermektedir. Düzenlenen sertifika sayısı istikrarlı biçimde artmış; 2023 yılında 234 olan sertifika sayısı 2025 yılında 279'a ulaşmıştır. Bu faaliyetten elde edilen yıllık gelir ise yaklaşık 200.000 leva seviyesine ulaşarak kurumun mali sürdürülebilirliğine önemli katkı sağlamıştır.

Bugün Helal Sertifikalandırma; kurum, iş dünyası ve toplum arasında güvenin simgesi hâline gelmiştir. Bu çalışma, Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğünün yalnızca geleneği korumakla kalmayıp, onu çağdaş ve sorumlu bir anlayışla geliştirdiğini de göstermektedir.

İdari İşler Dairesi

Güçlü bir kurum yalnızca vizyon ve faaliyetlerle değil, aynı zamanda sağlam bir organizasyon ve güçlü bir idari altyapıyla inşa edilir. Bu anlamda idari teşkilat, Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğünün koordinasyonunu ve günlük işleyişini sağlayan görünmeyen fakat temel güçtür.

2021–2026 görev dönemi boyunca idari süreçlerin modernleştirilmesi ve dijitalleştirilmesi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Bu süre içinde 32.500'den fazla belge işlenmiş ve arşivlenmiş, tüm bilgiler hızlı erişim, izlenebilirlik ve güvenliği sağlayan elektronik bir sistemde muhafaza edilmiştir.

Bunun yanı sıra daire, tüm birimlere sürekli destek sağlamış; kurum içi koordinasyonu yürütmüş, yazışmaları işlemiş ve idari prosedürlerin yürütülmesine katkıda bulunmuştur. Bu çalışmalar, merkez teşkilatı ile bölge müftülükleri ve kurumun diğer birimleri arasındaki etkin iş birliğinin temelini oluşturmuştur.

Bilgi teknolojileri altyapısının geliştirilmesi de önemli önceliklerden biri olmuştur. Yeni bir sunucu sistemi kurulmuş, veri yedekleme ve güvenlik sistemleri güçlendirilmiştir. Bu çalışmaların başarısı, gerçekleşen bir siber saldırı sonrasında tüm verilerin hiçbir kayıp yaşanmadan geri yüklenebilmesiyle açıkça görülmüştür.

Kurumsal organizasyon kapsamında 498 Müslüman cemaat yönetimi idari açıdan yeniden düzenlenmiş; böylece yerel düzeyde koordinasyon ve hesap verebilirlik önemli ölçüde güçlendirilmiştir. Bunun yanında kurum binalarının bakım ve iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilerek çalışanlar ve ziyaretçiler için daha uygun çalışma ortamı oluşturulmuştur.

İdari teşkilat görünmez; ancak düzen, koordinasyon ve kuruma duyulan güvenle kendini hissettirir. Bugün Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü, gelecekteki gelişimine sağlam temel oluşturan daha modern, daha güvenli ve daha etkin bir idari sisteme sahiptir.

Medya ve Kültür

Günümüzde sözler, görüntüler ve mesajlar insanlara her zamankinden daha hızlı ulaşmaktadır. Bu nedenle medya ve kültür faaliyetlerinin görevi yalnızca bilgilendirmek değil; aynı zamanda güven oluşturmak, kimliği güçlendirmek ve toplumla manevi bağı kuvvetlendirmektir.

2021–2026 görev dönemi boyunca Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü dijital alandaki varlığını önemli ölçüde genişletmiştir. Resmî internet sitesi ve sosyal medya platformları aracılığıyla çok sayıda haber, video ve eğitim materyali yayımlanmış; bunlar hem Bulgaristan'da hem de yurt dışında geniş kitlelere ulaşmıştır. Böylece kurum, Müslümanların dinî ve toplumsal hayatına ilişkin güvenilir bir bilgi kaynağı olarak konumunu güçlendirmiştir.

Özellikle video projelerinde önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Dersler, dinî sohbetler, Kur'an-ı Kerim tilavetleri ve Ramazan'a özel programlar sayesinde İslam'ın mesajı her gün inananlara ulaştırılmıştır. Aynı zamanda yaz Kur'an kursları, yetim kampanyaları ve eğitim faaliyetleri de geniş şekilde kamuoyuna tanıtılmıştır.

Kültürel faaliyetler de önemli yer tutmuştur. Gençlerin din, ilim ve geleneklerle bağlarını güçlendirmek amacıyla ulusal yarışmalar, bilgi yarışmaları ve çeşitli eğitim etkinlikleri düzenlenmiştir. Bunun yanında Bulgaristan'daki Müslüman mirasının korunması ve tanıtılmasına yönelik yayın ve kültür projeleri hayata geçirilmiştir.

Kurumun gelişimini belgeleyen ve gelecek nesiller için önemli bir hafıza oluşturan zengin bir görsel ve işitsel arşiv de oluşturulmuştur.

Bugün Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü yalnızca medya alanında yer alan bir kurum değil; toplumla iletişim kuran, eğiten ve ilham veren bir kurumdur. Modern iletişim araçları sayesinde insanların gönüllerine ulaşmakta, toplumun manevi bağlarını güçlendirmekte ve Bulgar toplumunda İslam'ın daha doğru anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.

Manevî Rehberlik ve Danışmanlık Merkezi

Günümüz toplumunda insanların karşılaştığı manevi sorunlar giderek daha karmaşık hâle gelmektedir. Bu nedenle inananlara yönelik hizmet yalnızca eğitimle sınırlı kalmamalı; manevi, psikolojik ve sosyal desteği de kapsamalıdır. Bu anlayışla 2021 yılında Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü bünyesinde Manevî Rehberlik ve Danışmanlık Merkezi kurulmuştur.

Kısa süre içerisinde merkez, güven ve destek sunan önemli bir kurum hâline gelmiştir. Bu dönemde 440'tan fazla danışmanlık başvurusu kaydedilmiş ve 3.500'den fazla danışmanlık saati gerçekleştirilmiştir. İnsanlar en çok aile hayatı, çocuk eğitimi, kişisel ve duygusal sorunlar ile modern hayatın getirdiği zorluklar konusunda yardım talep etmiştir.

Bu hizmetlerin ücretsiz sunulması, toplumun geniş kesimlerinin merkeze ulaşmasını sağlamıştır. Çevrim içi danışmanlık imkânı sayesinde yalnızca Bulgaristan'daki değil, yurt dışında yaşayan Bulgaristan Müslümanlarına ve hatta Müslüman olmayan kişilere de destek verilmiştir.

Bireysel danışmanlıkların yanında yurt içinde ve yurt dışında 280'den fazla eğitim programı düzenlenmiştir. Bu programlarda manevi sağlık, aile kurumu, gençlerin eğitimi ve modern çevrenin insan üzerindeki etkileri ele alınmıştır.

Merkezin en önemli özelliklerinden biri, profesyonel psikolojik yöntemlerle İslam'ın manevi ilkelerini bir araya getiren bütüncül yaklaşımıdır. Böylece sunulan destek hem bilimsel hem de dinî değerlere uygun şekilde gerçekleştirilmektedir.

Bu merkez sayesinde Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü yalnızca eğitim veren bir kurum değil; aynı zamanda insanların kalbine, ailelerine ve iç dünyalarına da sahip çıkan bir kurum olduğunu göstermiştir.

Avrupa Özel Koordinatörlüğü

Bu görev döneminde Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü, Batı Avrupa'da yaşayan Bulgaristan Müslümanlarına yönelik sistemli çalışmalar başlatarak önemli bir stratejik adım atmıştır. 2021 yılında Avrupa Özel Koordinatörünün görevlendirilmesi, bugün yaklaşık 400.000 Bulgaristan vatandaşının ülke dışında yaşadığı ve manevi desteğe ihtiyaç duyduğu gerçeğine verilen bir cevap olmuştur.

Bu süreçte Almanya, Birleşik Krallık, İspanya, Belçika, Fransa, Hollanda ve İskoçya olmak üzere 7 Avrupa ülkesinde, 107 yerleşim merkezine 57 ziyaret gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar yalnızca temsil faaliyetleri olmayıp, yeni Müslüman topluluklarının oluşturulması ve kurumsal varlığın güçlendirilmesini hedeflemiştir. Sonuç olarak 7 dernek kurulmuş ve 5 mescit hizmete açılmıştır. Bu mescitler, Avrupa'da yaşayan Bulgaristan Müslümanları için önemli manevi merkezler hâline gelmiştir.

DITIB ve IGMG gibi Avrupa'nın önde gelen kuruluşlarıyla kurulan iş birlikleri, tecrübe paylaşımı ve faaliyetlerin daha etkin yürütülmesi açısından yeni imkânlar sağlamıştır.

Bunun yanında Kur'an kursları düzenlenmiş, din görevlileri görevlendirilmiş, Bulgarca sohbetler ve dinî programlar gerçekleştirilmiştir. Bu faaliyetler, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın hem dinî kimliklerini korumalarına hem de Bulgaristan ile bağlarını sürdürmelerine katkı sağlamıştır.

Ayrıca Avrupa'da yaşayan Bulgaristan Müslümanlarının eğitim ve yardım kampanyalarına aktif şekilde katılması, onların topluluğumuzun ayrılmaz bir parçası olduğunu açıkça göstermektedir.

Bugün gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz ki Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü artık yalnızca Bulgaristan'da değil, Avrupa'da yaşayan vatandaşlarımızın gönüllerinde de yer edinmiştir. Bu çalışmalar, nerede yaşarlarsa yaşasınlar vatandaşlarımızın dinlerini, kimliklerini ve birliklerini koruyabilmeleri için uzun vadeli bir hizmet anlayışının temelini oluşturmuştur.

Muhterem delegeler,

Bulgaristan Cumhuriyeti Müslümanların kıymetli temsilcileri,

Geride bıraktığımız görev dönemine dönüp baktığımızda, bunun Müslümanlar Diyaneti açısından yoğun çalışmaların, çeşitli imtihanların, fakat aynı zamanda önemli başarıların yaşandığı bir dönem olduğunu gönül rahatlığıyla ifade edebiliriz. Din eğitimi, sosyal hizmetler, vakıf mallarının yönetimi, uluslararası ilişkiler ve kurumsal gelişim alanlarında gerçekleştirdiğimiz her çalışma tek bir temel amaca hizmet etmiştir: Müslümanlara hizmet etmek ve müminlerin manevi hayatını güçlendirmek.

Geçen yıllar bize göstermiştir ki; samimiyet, sorumluluk ve ortak bir dava şuuru ile çalıştığımız zaman, karşılaştığımız zorlukları aşabilir ve toplumumuzun gelişimine katkı sağlayan, Müslümanlar Diyanetini Bulgar toplumunda saygın ve güçlü bir kurum haline getiren önemli sonuçlar elde edebiliriz.

Bu dönemde gerçekleştirilen çalışmaların büyük bölümü; Başmüftülük merkez teşkilatı, bölge müftülükleri, dinî okullar, imamlar, öğretmenler ve Müslümanların manevi gelişimi için fedakârca çalışan bütün personelin ortak gayretlerinin ürünüdür. Bu birliktelik, kurumumuzun başarılarının, dinimize ve topluma hizmet etmeyi kendisine görev edinmiş birçok insanın ortak emeği sayesinde gerçekleştiğini açıkça göstermektedir.

Görev süremiz boyunca Müslümanlar Diyanetinin birçok temel faaliyet alanını daha da güçlendirmeyi başardık. Dinî okulların ve din eğitiminin geliştirilmesi, sosyal yardım programlarının genişletilmesi, ihtiyaç sahiplerine verilen desteğin artırılması, vakıf mallarının korunması ve yeniden kazanılması, idari yapının modernleştirilmesi ve kurumumuzun toplumsal hayata daha etkin katılımı, elde edilen başarıların sadece bir kısmıdır.

En önemli kazanımlarımızdan biri de, kurumumuz ile Müslüman toplumu arasındaki güven bağının daha da güçlenmiş olmasıdır. Bu güven; müminlerin çeşitli faaliyetlere aktif katılımında, sosyal ve eğitim projelerine verdikleri destekte ve dinî ile toplumsal hayatın gelişimine katkıda bulunma isteklerinde açıkça görülmektedir.

Elde ettiğimiz başarıların yanında, önümüzde yeni sorumlulukların ve yeni meydan okumaların bulunduğunun da farkındayız. Günümüz dünyası büyük bir hızla değişmekte; sosyal, kültürel ve teknolojik gelişmeler dinî kurumların da kendilerini yenilemelerini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle Müslümanlar Diyaneti, kurumsal yapısını geliştirmeye, hizmetlerini modernleştirmeye ve özellikle genç nesillere ulaşmada yeni yöntemler geliştirmeye devam etmelidir.

Önümüzdeki dönemin en önemli hedeflerinden biri din eğitiminin daha da geliştirilmesi ve geleceğin dinî liderlerinin yetiştirilmesidir. Eğitime yapılan yatırım, toplumun geleceğine yapılan yatırımdır. Dinî okullarımız, Kur’an kurslarımız ve eğitim programlarımız sayesinde hem dinî değerlerine bağlı hem de toplum hayatında aktif rol alan bilinçli bir Müslüman neslin yetişmesi için çalışmaya devam edeceğiz.

Müslümanlar Diyanetinin sosyal misyonu da gelecekte aynı önemini koruyacaktır. İslam dini, ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi, dayanışmayı ve kardeşliği daima ön planda tutmuştur. Bu sebeple kurumumuz bundan sonra da sosyal yardım faaliyetlerini geliştirmeyi, yetimlere, muhtaç ailelere ve zor durumda bulunan insanlara destek olmayı sürdürecektir.

Vakıf mallarının korunması ve geliştirilmesi de kurumumuzun stratejik öncelikleri arasında yer almaya devam edecektir. Bu mülkler yalnızca ekonomik bir değer değil, aynı zamanda Bulgaristan Müslümanlarının tarihî ve manevî mirasının ayrılmaz bir parçasıdır. Onları korumak, doğru şekilde yönetmek ve toplumun yararına kullanmak hepimizin ortak sorumluluğudur.

Aynı zamanda Müslümanlar Diyaneti, toplum içindeki varlığını güçlendirmeye ve farklı dinî ve kültürel topluluklar arasında karşılıklı saygı, anlayış ve barış içinde bir arada yaşam kültürünün gelişmesine katkı sunmaya devam edecektir.

Muhterem delegeler,

Müslümanlar Diyanetinin başarıları herhangi bir kişinin başarısı değildir. Bu başarılar, Bulgaristan’daki bütün Müslüman toplumunun ortak başarısıdır. Bu vesileyle, bu yıllar boyunca kurumumuzun gelişmesi için emek veren, bilgisini, zamanını ve gayretini ortaya koyan herkese en içten teşekkürlerimi sunuyorum.

Yüksek İslam Şûrası üyelerine, Başmüftü yardımcılarına, Genel sekretere, Daire başkanlarına, Bölge müftülerine, imamlarımıza, dinî okullarımızın öğretmenlerine, Müslümanlar Diyaneti çalışanlarına ve ülkemizdeki Müslümanların dinî ve toplumsal gelişimine katkı sağlayan herkese gönülden teşekkür ediyorum.

Bugün huzurunuzda son kez Başmüftü sıfatıyla faaliyet raporumu sunuyorum. Şartların bir sonucu olarak, Bulgaristan Müslümanları tarihinde en uzun süre Başmüftülük görevini üstlenen kişi oldum. Bu süre boyunca bana duyduğunuz güven, verdiğiniz destek ve toplum hayatına aktif katılımınız için Bulgaristan’daki bütün Müslüman kardeşlerime en kalbî teşekkürlerimi sunuyorum. Sizlerin bağlılığı ve fedakârlığı, kurumumuzun en büyük gücü olmuştur.

Yüce Allah'tan niyazımız; yaptığımız bütün hizmetleri kabul buyurması, bizlere hikmet ve kuvvet ihsan etmesi ve dinimize ve toplumumuza hizmet yolunda bizleri dosdoğru yoldan ayırmamasıdır.

Allah Teâlâ’dan niyaz ederim ki, toplumumuza bereket ihsan eylesin, birliğimizi ve beraberliğimizi daim kılsın ve bütün insanlığın hayrına çalışmayı bizlere nasip eylesin.

Âmin.

Önceki Sonraki